Trang chủ

Chuyên đề: Trà Việt - CHÂN

Nghệ thuật uống trà ở Việt Nam

Nghệ thuật uống trà ở Việt Nam

1. Nghệ thuật thưởng trà dân gian Việt Nam

Người Nam đã uống trà từ lâu, và ở nửa sau thiên kỉ thứ nhất, ở miền đồi núi trung du và châu thổ, người Việt đã trồng chè. Ở Cửu Chân (tên gọi Thanh Hóa thời xưa) có núi Chè, đặt tên chữ là Trà Sơn.

Sách Trà Kinh của Lục Vũ đời Đường chép: “Qua lô [= chè] ở phương Nam cũng giống như “dính” [= chè phương Bắc] mà búp nhị đăng đắng. Người ta pha nước uống thì tỉnh mỉnh, suốt đêm khó ngủ. Giao Châu và Quảng Châu rất quý thứ chè ấy. Mỗi khi có khách quí đến chơi thì pha mời”.

Chứng tích trà Việt còn lưu lại trên những bình bát trà gốm Việt- Dao (proto-celadon) từ thời Bắc thuộc, và hưng thịnh dưới thời Phật giáo Lý- Trần. Các nhà khảo cổ học cũng đã tìm thấy tại Nông Cống (Thanh Hóa) trong số các đồ tuẫn táng (chôn cùng người chết) có các loại chén trà bằng đất (từ lò Bát Tràng, Cầu Cây, Đông Sơn) có niên đại ngang với hai đời ... Xem toàn văn

“Trà Bắc, đèn dầu” ở cố đô Huế

“Trà Bắc, đèn dầu” ở cố đô Huế

Đó là cái tên mà những vị khách khi đến quán thưởng thức hương vị “Trà Bắc” ngay trong lòng Cố Đô Huế ở đường Trần Văn Kỷ – Tp Huế đặt cho Nguyễn Phước Lộc Uyển.

Sinh ra trong một gia đình có 3 anh chị em ở Vĩ Dạ (TP Huế), theo học ngành văn thư, thế nhưng Nguyễn Phước Lộc Uyển lại có đam mê kinh doanh từ nhỏ. Uyển đã tự kiếm tiền bằng nhiều cách kinh doanh để tự trang trải cho việc học của mình mà không cần đến sự trợ cấp của gia đình.

Việc kinh doanh và hiện đang làm chủ quán trà Bắc (trà Miền Bắc) ngay trên đất cố đô đến với Uyển cũng là một sự tình cờ. Uyển kể lại: “Vào một buổi tối khi được bạn bè rủ đến ga Huế uống trà. Việc kinh doanh trà thuốc ở ga rất nhộn nhịp và đông đủ mọi tầng lớp khách hàng nhất là các bạn sinh viên.

Điều lạ là ngoài ánh điện ở sân ga, các quán trà lại có thêm ánh đèn dầu trên những bàn trà. Riêng trà được pha vào ấm đậm chất ... Xem toàn văn

Khay trà trên đất Hà Thành xưa

Khay trà trên đất Hà Thành xưa

Đó là một thứ đồ dùng khá đặc biệt trong những ngôi nhà cổ xưa ở Hà Nội. Ngày nay, do nhịp sống hiện đại và sự phát triển của ngôn ngữ mà khay trà đã trở nên cổ cổ, là lạ.

Khay trà xưa được biết đến nhiều ở những nhà gia giáo Hà thành. Thứ được cho là quý thường làm bằng gỗ trắc rồi khảm ốc; có loại lại bằng mun hoặc sơn son – thếp vàng… Cũng có loại được cẩn thận bịt bạc hoặc đồng ở các góc. Con cháu hoặc có kẻ tham, ngu dốt, đã cậy cả phần bạc bọc góc để mại cho các cửa hiệu ở phố Hàng Bạc. Chẳng biết số bạc bán được mấy đồng, nhưng vật cứng ác nghiệt để nậy miếng bạc đã làm hỏng cả một tác phẩm nghệ thuật!

Dòng cổ ngoạn này không chỉ phong phú về chất liệu, mà còn đa dạng về kiểu dáng từ vuông, tròn đến chữ nhật, ô van hoặc theo hình cánh sen… Thế của chúng có lúc kêu: “vó nai” đến yêu kiều, khi lại gọi “chân quỳ – dạ cá” thật vững chãi… Có đến cả ... Xem toàn văn

Trước thềm cung Diên Thọ bàn chuyện thưởng trà xưa-nay

Trước thềm cung Diên Thọ bàn chuyện thưởng trà xưa-nay

Đất Việt là cái nôi sinh trưởng của cây trà và người Việt biết dùng trà làm thức uống thông thường, lễ phẩm cúng tế, dâng tặng, ban thưởng từ hàng ngàn năm nay.

Vào thời Đường (619 – 907), các vị cao tăng ở Giao Châu như Định – Không trưởng lão, Duy – Giám pháp sư… thường được thỉnh sang Kinh đô Trường An (Trung Quốc) thuyết giảng kinh Phật. Giới văn, thi nhân Trung Quốc rất kính trọng, hâm mộ và có giao tình thân thiết với các nhà sư Việt. Thơ từ xướng họa của họ còn lưu lại trong sử sách (xem Kiến văn tiểu lục của Lê Quý Đôn – Toàn Đường Thi).

Qua việc giao lưu, truyền bá đạo Phật có thể “Trà thang lễ” theo Bách Trượng thanh quy và “Trà Kinh” của Lục Vũ đã được giới tăng sĩ phổ biến trong chùa chiền ở Giao Châu. Dần dần việc uống trà nâng lên thành sinh hoạt văn hóa, thú vui tao nhã di dưỡng tinh thần, tu tâm dưỡng tính. Tiến sĩ Trương Tịch làm thơ tặng Nhật tăng có câu: Xem toàn văn

Trà cụ Việt qua các thời kỳ

Việt Nam là một trong tám vùng quê hương của Trà còn lại trên thế giới. Không những vậy văn hóa Trà đã cùng đồng hành xuyên thế kỷ trong dòng chảy lịch sử văn hoá của đất nước… Nền văn hoá Trà đậm đà bản sắc Việt đã góp sức đưa Việt nam trở thành nước xuất khẩu trà thứ 5 trên thế giới và ước đạt doanh thu 300 triệu USD vào năm 2011. Đã đến lúc chúng ta cần biết một cách đầy đủ hơn về Trà nghệ Việt và tôn vinh những di sản văn hóa trà mà thế hệ cha ông một thời gắn bó, dầy công vun đắp.

Trà cụ Việt

Có thể thấy rất rõ trà cụ Việt không có gì nổi trội, song cũng không thể phủ nhận những nét riêng, độc đáo mà nền văn hoá trà  Trung Hoa cũng chưa có được. Những vần thơ của Trần Nguyên Đán, khẳng định dòng trà “Bác học” trong giới quý tộc Đại việt đương thời đều theo mô tuýp Trung Hoa và còn dùng chảo nấu trà, một lọai trà cụ thịnh hành thời Đường – Tống. “Trà ướp Hoa Lan nấu ... Xem toàn văn

Nghệ nhân Lê Văn Kinh Công bố nhiều bảo vật quý hiếm

Nghệ nhân Lê Văn Kinh Công bố nhiều bảo vật quý hiếm

Nghệ nhân Lê Văn Kinh, chủ hiệu thêu Đức Thành, đường Phan Đăng Lưu, TP Huế, người nổi tiếng đã lưu giữ nghề thêu truyền thống Cung đình của Huế. Ông là một trong những nghệ nhân dân gian của Việt Nam được Bộ Văn hóa – Thông tin trao bằng chứng nhận đợt đầu tiên. Ngoài sở hữu những ngón nghề thêu truyền thống, hiện tại ông Kinh còn cất giữ nhiều bảo vật quý giá có một không hai…

Ông Kinh là cháu ngoại của Tham tri Bộ Lễ Nguyễn Văn Giáo (hiệu Chí Thành, một vị quan triều Nguyễn, dưới thời Khải Định). Sau hàng chục năm cất giữ gần như bí mật, vừa qua, ông Kinh đã quyết định công bố với báo chí bộ sưu tập ấm trà cổ, chiếc nghiên mực lưỡng long tranh châu bằng đá đen cùng nhiều cổ vật khác do ông ngoại mình để lại.

Bộ ấm trà có 3 bình khác nhau, tất cả đều của Trung Quốc và trong đó có chiếc tuổi đời hơn 500 năm. Đầu tiên phải kể đến chiếc ấm trà hiệu Mạnh Thần, là một trong những loại bình trà cổ quý ... Xem toàn văn

Không gian thưởng trà của người Việt

Không gian thưởng trà của người Việt

Ngoài những không gian chính yếu như bếp núc, phòng ngủ, tiếp khách… không gian ẩm thực trong ngôi nhà Việt xưa nay còn tồn tại hình thức thưởng trà (nơi uống trà, nói chuyện, thư giãn vào buổi sớm hoặc chiều tối) mang đặc trưng văn hóa Việt rất riêng mà cuộc sống hiện đại, ngôi nhà hiện đại nhiều khi bỏ qua một cách đáng tiếc. Thực ra, góc thưởng trà là một vị trí giao hòa âm dương, tĩnh động khá linh hoạt và đem lại nhiều ích lợi về gia tăng đáng kể sinh khí cho nội thất, nếu biết khéo kết hợp hài hòa.

Khác với Nhật Bản, cách thưởng thức trà và góc thưởng trà của Việt Nam lại hướng đến sự gần gũi giản dị, tinh tế và lược bỏ tối đa cái rườm rà. Dân Việt uống trà không cầu kỳ vào ra trà thất, một ấm trà pha sớm mùa đông, một chén trà được sư thầy mời bên hiên chùa, tách trà qua hàng xóm giao đãi thân tình, đơn giản nhưng khá đủ đầy làm nên nét đẹp văn hóa, xem trọng các mối ... Xem toàn văn

Những bộ trà cổ ở Huế

Những bộ trà cổ ở Huế

Từ xưa đến nay, nói đến uống trà là người ta thường nghĩ đến một thú vui thanh tao, đậm chất văn hoá của từng vùng , miền. Không nâng thành đạo như ở Nhật Bản gọi là “Trà đạo”, mà với nhiều đất nước, uống trà cũng được nâng lên thành một nghệ thuật.

Quan tâm đến trà , người ta đâu chỉ nghĩ đến hương thơm, mùi vị của trà mà còn quan tâm đến những dụng cụ dùng để pha trà, còn gọi là trà cụ. Trong những bộ sưu tập đồ gốm sứ của nhiều nhà sưu tập ở Huế và ở tại các bảo tàng, những bộ đồ trà cũng có tiếng nói riêng của mình.

Trong hành trình tìm hiểu những bộ đồ trà cổ ở Huế, điểm dừng chân đầu tiên của chúng ta nên là Bảo tàng Mỹ thuật cung đình Huế. Ở đây hiện còn lưu giữ nhiều bộ đồ trà rất có giá trị, với nhiều loại chất liệu và hình dạng rất phong phú. Đó là những bộ đồ trà vừa có giá trị văn hoá vừa có giá trị lịch sử.

Đầu tiên là bộ đồ trà ... Xem toàn văn

Đóng

Menu

Danh mục

Chuyên đề