Trang chủ

Văn hóa thưởng trà của người Hà Nội

Văn hóa thưởng trà của người Hà Nội

Pha chế

Để có được một ấm trà ngon nhiều người vẫn tự tay mình pha chế rất cẩn thận theo sở thích của mình cùng những người bạn thưởng trà. Các cụ xưa đã có câu “trà nô, tửu tướng”, uống rượu thì có thể cần người hầu rượu, nhưng uống trà phải tự tay mình pha chế thì mới cảm nhận hết được chất của trà. Chúa Trịnh Sâm ngày xưa có thể coi là người toàn tài, sống trong thời đại thịnh trị của đất nước cùng với các nhân kiệt đất Việt khác như Nguyễn Du, Lê Quý Đôn… Nhưng Trịnh Sâm vẫn thường tự tay pha trà, kể cả việc pha trà và mời trà các quan trong triều và tự gọi mình là Trà Nô. Ngày nay việc pha chế một ấm trà có phần đơn giản và dễ dãi hơn trong cách nghĩ của mọi người.

Trà, nước, trà cụ: Người Hà Nội vốn cầu kỳ và cẩn trọng nên vẫn tuân thủ những cách thức pha chế riêng đối với từng loại trà. Đối với từng loại trà sẽ có một loại ấm pha trà [1], chén thưởng trà riêng và nhiệt độ sôi của nước rất riêng.

Theo quan sát của chúng tôi tại gian phòng pha chế các loại trà của Hiên Trà Trường Xuân, các loại ấm chén được sắp đặt rất ngăn nắp, các loại trà cũng được cất trong những hộp hoặc chai lọ khác nhau tùy theo đặc tính của từng loại trà.

Đối với trà ướp hương đều được để trong những hộp đựng bằng thủy tinh [2] và đậy kín, mỗi khi mở ra lấy trà phải lấy thật nhanh và nhẹ nhàng tránh sự tản hương của trà. Không lấy trà trước gió quạt làm phai nhạt hương trà. Không đặt các hộp đựng trà gần nơi có nhiệt độ nóng, tránh ánh sáng trực tiếp làm hư hại trà.

Ấm chén khi tiến hành pha chế phải được ngâm trong dầm [3] đựng nước sôi để cho chén và ấm được nóng đều. Đặc biệt riêng ấm trà phải được ngâm vào một chiếc bát [4] để khách có thể thường xuyên rót nước sôi lên nắp ấm giữ cho ấm trà được nóng lâu.

Tất cả các loại trà cụ đều được chăm sóc cẩn thận, không có mùi lạ, những chiếc chén thưởng trà luôn luôn sạch bóng không để lại những vệt trà cũ. Khi mọi thứ đã chuẩn bị hoàn tất thì sẽ tiến hành pha trà.

Pha trà: Nghệ nhân Trường Xuân chủ Hiên Trà Trường Xuân nói “muốn có ấm trà ngon chỉ cần chế biến trong 7 phút, nhưng nếu không học thì cả đời cũng không làm được”. Đây không chỉ là kinh nghiệm pha trà mà còn là cách giáo dục đức kiên nhẫn của con người. Mọi sự muốn thành đều phải trải qua những giai đoạn học hỏi và rèn luyện vất vả.

Theo quan sát của chúng tôi tại Hiên Trà Trường Xuân, những nhân viên phục vụ trà tại đây luôn luôn có thể giúp khách cách thức pha chế trà để đạt được những ấm trà ngon nhất. Những động tác pha chế rất thành thục, từ việc cho trà vào ấm, rót nước tráng trà (riêng trà ướp hương không nên tráng), rót nước mời khách tất cả đều là những động tác nhẹ nhàng, đẹp mắt. Để có một ấm trà ngon thì việc pha chế một lượng trà nhất định trong một ấm trà sẽ quyết định đến độ đậm nhạt của chén trà. Bên cạnh việc pha trà mời khách những nhân viên này có thể giúp những ẩm khách có nhu cầu muốn học cách rót trà, hay châm nước vào trà sao cho hợp lí với một thái độ hết sức nhiệt tình và niềm nở.

Rót trà: Pha trà và rót trà đều là nghệ thuật, đòi hỏi bàn tay người mời trà thực sự am tường về các đặc tính của trà để chỉ trong những động tác rót trà cũng khiến cho người thưởng trà cảm nhận được nét đẹp, hương vị thơm ngon của chén trà như chính tấm lòng của người rót trà vậy.

Chúng tôi rất may mắn khi đến tìm hiểu tại Hiên Trà Trường Xuân đã có dịp nói chuyện với nghệ nhân trà Hoàng Anh Sướng – chủ Hiên Trà Trường Xuân hiện nay. Mặc dù tuổi đời còn rất trẻ nhưng niềm đam mê và những kiến thức của anh về nền văn hóa trà Việt đã giúp chúng tôi có những hiểu biết vô cùng quý giá. Anh nói về cách rót trà “không được rót hết nước trong ấm trà để các tuần trà không bị vênh nhau về độ đậm nhạt. Chú ý ngay sau khi rót xong một tuần trà thì phải châm nước vào ngay để giữ cho ấm trà luôn nóng và khỏi bị kiệt trà”.

Hiện nay, không mấy người sử dụng chén tống để chuyên trà sang các chén quân nữa vì làm như vậy sẽ bị nguội trà [5]. Nên người ta thường để các chén trà sát miệng nhau và rót đều thành một vòng tròn khép kín. Lúc đầu miệng ấm kề với miệng chén rồi lên cao dần dần, rồi lại hạ thấp xuống, chỉ nghe thấy tiếng nước róc rách mà không bị bắn ra ngoài. Lượng nước trong các chén phải ngang bằng nhau về lượng cũng như độ đậm nhạt.

Trang: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

Các bài viết khác

Đóng

Menu

Danh mục

Chuyên đề